" چربي هاي شكمي" يكي از مهم ترين علل زمينه ساز بيماري هاي قلبي عروقي و ديابت نوع 2 هستند؛ چنانكه برآوردها نشان مي دهد خطر بيماري هاي قلبي را طي ده سال، دو برابر افزايش مي دهد. از اين رو سوزاندن چربي دور شكمتاثير فراواني بر حفظ سلامت فرد ميگذارد.
برخلاف خانم ها كه معمولا دچار تجمع چربي در ران ها و باسن مي شوند، مردان بيشتر با بافت چربي شكم مواجه هستند كه ناشي از تفاوت هورمون هاي زنانه و مردانه در ذخيره سازي چربي خواهد بود.  مشكل چاقي شكمي اين است كه بافت لايه هاي شكم با ديگر قسمت هاي بدن تفاوت بسيار زيادي دارد و موادي را ترشح مي كند كه منشا ناراحتي هاي مربوط به چربي( تري گليسريد بالا) و قند خون ( عدم تحمل به گلوكز، ديابت نوع 2 و...) مي باشد.
مطمئنا براي اندازه گيري چربي شكمي نمي توان شاخص نمايه توده بدن ( IMC) را در نظر گرفت زيرا اين شاخص تنها نسبت قد و وزن را مشخص مي كند. يكي از ساده ترين روش ها، اندازه گيري محيط شكم با سانتي متر است. اگر اين مقدار در آقايان از 94 سانتي متر و در خانم ها از 80 سانتي متر بيشتر باشد، فرد دچار چاقي شكمي است. البته اين اندازه گيري نمي تواند به طور دقيق نشانگر چربي شكمي باشد زيرا گاه ممكن است چربي ها زير پوست و نه در حفره شكمي و ماهيچه هاي اين قسمت باشند.
گرچه چربي هاي زير پوستي حالت نازيباتري را در پي دارند اما احتمال خطر بيماري ها دراين گروه كمتر است. براي تشخيص دقيق لازم به بررسي فشار خون و سطح چربي كلي خون است. در صورت وجود چربي شكمي، معمولا تري گليسريد و قند خون نيز بالا خواهد بود و سوزاندن چربي شكم و پهلو تنها راه چاره خواهد بود.

۱. از مصرف شيريني‌جات، حتي نوشيدني‌هاي قنددار، خودداري كنيد.
قند اضافه شديداً ناسالم است، تحقيقات نشان مي‌دهد كه قند اضافه مي‌تواند تاثيرات مخرب و زيان‌آوري بر سلامت متابوليك بدن داشته باشد. قند نيمي گلوكز و نيمي فروكتوز است و فروكتوز، هر مقدار كه باشد، فقط توسط كبد قابل گوارش است. وقتي مقدار زيادي قند تصفيه‌شده مصرف كنيد، كبد انباشته از فروكتوز مي‌شود و مجبور مي‌شود كه همه آن را تبديل به چربي كند.

مطالعات مختلفي نشان داده است كه قند اضافه، كه اكثراً بخاطر ميزان بالاي فروكتوز است، مي‌تواند موجب انباشته شدن چربي در ناحيه شكم شود. برخي باور دارند كه اين مكانيزم اصلي تاثيرات زيان‌آور قند براي سلامتي است. چربي شكم و كبد را افزايش داده و موجب مقاومت انسولين و مشكلات متعدد گوارشي و متابوليك مي‌شود. تحقيقات نشان مي‌دهد كه نوشيدني‌هاي قنددار با ۶۰٪ خطر چاقي در كودكان در ارتباط است.

كافي است كه تصميم گرفته و ميزان قند مصرفي در رژيم‌غذايي‌تان را به حداقل رسانده و نوشيدني‌هاي قنددار مثل آبميوه‌هاي مصنوعي، نوشيدني‌هاي انرژي‌زا و همچنين قهوه‌ها و چاي‌هاي قنددار را به كلي حذف كنيد. به خاطر داشته باشيد كه هيچيك از اين مشكلات به ميوه‌هاي تازه كه حاوي فروكتوز هستند برنمي‌گردد. ميوه‌هاي تازه كاملاً سالم بوده و ميزان قابل‌توجهي هم فيبر در خود دارند كه تاثيرات منفي فروكتوز را جبران مي‌كند. دقت كنيد كه اگر مي‌خواهيد مصرف اين نوع قنديجات را در رژيم‌غذايي‌تان پايين بياوريد بايد به برچسب‌هاي روي موادغذايي دقت كنيد.

۲. مصرف پروتئين بهترين راهكار درازمدت براي كاهش چربي‌هاي شكم است.
پروتئين مهم‌ترين ماده‌مغذي در كاهش وزن است. مطالعات نشان داده است كه مصرف پروتئين اشتها را تا ۶۰٪ كاهش داده، متابوليسم را تا ۱۰۰-۸۰ كالري در روز افزايش داده و كمكتان مي‌كند تا ۴۴۱ كالري كمتر در روز مصرف كنيد. اگر هدفتان كاهش وزن باشد، اضافه كردن پروتئين به برنامه‌غذايي‌تان مي‌تواند موثرترين تغييري باشد كه در زندگي‌تان ايجاد مي‌كنيد. اين كار نه تنها كمك مي‌كند وزنتان را كم كنيد، مي‌تواند كمكتان كند دوباره وزنتان بالا نرود.همچنين شواهدي وجود دارد كه نشان مي‌دهد كه پروتئين براي كاهش چربي‌هاي شكم نيز بسيار موثر است.

يك تحقيق نشان داده است كه ميزان و كيفيت پروتئين مصرفي با ميزان چربي شكم رابطه عكس دارد. يعني افراديكه پروتئين بيشتر و بهتري مي‌خوردند، چربي شكم كمتري داشتند.
تحقيق ديگري كه در كشور دانمارك انجام شده است نشان مي‌دهد كه كربوهيدرات‌هاي تصفيه شده و روغن‌هاي گياهي با افزايش چربي شكم در ارتباط بوده اما ميوه‌ها و سبزيجات با كاهش آن در ارتباط است.تحقيقات متعددي نشان داده است كه براي بهره بردن از پروتئين مصرفي، بايد ميزان آن ۳۰-۲۵ درصد از كالري مصرفي روزانه باشد. 
بنابراين سعي كنيد ميزان تخم‌مرغ، ماهي، غذاهاي دريايي، گوشت، مرغ و لبنيات را در برنامه‌غذايي‌تان بيشتر كنيد. اينها بهترين پروتئين‌هايي هستند كه مي‌توانيد در رژيم‌هاي غذايي‌تان استفاده كنيد.

۳. مصرف كربوهيدرات را در برنامه‌غذايي‌تان محدود كنيد.
محدود كردن كربوهيدرات روشي بسيار موثر براي كاهش چربي است. اين را تحقيقات و مطالعات متعددي اثبات كرده‌اند. وقتي مصرف كربوهيدرات در برنامه غذايي‌كاهش يابد، اشتها نيز كمتر خواهد شد و وزن فرد پايين مي‌آيد. 
مطالعات مختلفي ثابت كرده‌اند كه رژيم‌هاي غذايي كم كربوهيدرات، ۳-۲ مرتبه بيشتر از رژيم‌هاي غذايي كم‌چربي وزن فرد را پايين مي‌آورند. اين حتي زمانيكه افراديكه رژيم‌هاي كم‌كربوهيدرات را دنبال مي‌كردند تا جايي كه مي‌خواستند در روز كالري مصرف مي‌كردند هم صدق مي‌كرد. اين در حالي است كه رژيم‌هاي كم چربي در اين مطالعه كالري بسيار محدودي داشته است.

رژيم‌هاي كم‌كربوهيدرات وزن آب را نيز به سرعت كاهش مي‌دهد كه باعث مي‌شود نتيجه‌ سريعتري بگيريد.تحقيقات مختلفي نيز به مقايسه رژيم كم‌كربوهيدرات و كم‌چربي انجام گرفته كه نشان داده است رژيم‌هاي كم‌كربوهيدرات به طور خاص بر چربي‌هاي شكم اثر مي‌گذارند. اين يعني ميزان قابل‌توجه چربي كه با اين رژيم‌ها از بين مي‌رود، چربي خطرناك و بيماري‌ساز شكمي است.

فقط كافي است كه مصرف كربوهيدرات خود (مثل برنج، پاستا، نان و امثال آن) را محدود كنيد، مخصوصاً اگر ميزان پروتئين مصرفي خودتان را بالا برده‌ايد. اما اگر لازم است كه خيلي سريع وزن كم كنيد، مي‌توانيد كربوهيدرات مصرفي خود را تا ۵۰ گرم در روز پايين بياوريد. اين باعث مي‌شود اشتهايتان كم شده و بدنتان براي سوخت موردنياز خود به سراغ چربي‌هاي بدنتان برود.
البته رژيم‌هاي كم‌كربوهيدرات فوايد مختلف ديگري جز كاهش وزن براي سلامتي‌تان دارد. بعنوان مثال براي افراد مبتلا به ديابت نوع ۲، بسيار مفيد است.

۴. از موادغذايي پرفيبر بيشتر استفاده كنيد.
احتمالاً شنيده‌ايد كه مصرف فيبر مي‌تواند به كاهش وزن كمك كند. بله، كاملاً درست است. اما خيلي مهم است كه به خاطر داشته باشيد كه همه فيبرها مثل هم نيستند. به نظر مي‌رسد كه فقط فيبرهاي گران‌رو (ويسكوز) هستند كه بر وزنتان اثر دارند. اينها فيبرهايي هستند كه به آب مي‌چسبند و ژل ضخيمي ايجاد مي‌كنند كه در دستگاه گوارش مي‌نشيند. اين ژل حركت موادغذايي را در شكمتان به طور قابل‌ملاحظه‌اي كند كرده و گوارش و جذب موادمغذي را كندتر مي‌كند. نتيجه نهايي آن احساس سيري طولاني‌تر و كاهش اشتهاست.

در يك مطالعه مشخص شد كه اضافه كردن ۱۴ گرم فيبر در روز به برنامه‌غذايي با ۱۰٪ كاهش مصرف كالري و كاهش وزن ۲ كيلوگرم طي ۴ ماه همراه است. در يك تحقيقي كه ۵ سال به طول انجاميده مشخص شد كه مصرف ۱۰ گرم فيبر محلول در روز با 3.7 درصد كاهش چربي در ناحيه شكم همراه بوده است اما هيچ تاثيري بر چربي زير پوست نداشته است.

اين نشاندهنده آن است كه فيبر محلول مي‌تواند در كاهش چربي شكم بسيار موثر باشد،بهترين راه براي افزودن فيبر به برنامه‌غذايي مصرف زياد سبزيجات و ميوه‌جات است. غلات و حبوبات هم منبع بسيار خوبي از فيبر هستند.

۵. تمرينات هوازي و ايروبيك براي كاهش چربي‌ شكم بسيار موثر است.
ورزش به دلايل مختلف براي شما مفيد است. اين ازجمله بهترين كارهايي است كه مي‌توانيد براي داشتن عمري طولاني‌تر، زندگي سالم‌تر و پيشگيري از بيماري‌ها براي خودتان انجام دهيد.
اينكه بخواهيم به همه فوايد ورزش اشاره كنيم فراتر از اين مقاله است اما تحقيقات متعددي نشان داده‌اند كه ورزش كردن براي از بين بردن چربي‌هاي شكم مفيد است. اما به خاطر داشته باشيد كه منظورمان ورزش‌هاي مربوط به شكم نيست. لاغري موضعي به هيچ عنوان مقدور نيست و انجام تعداد بيشمار درازونشست هم نمي‌تواند چربي‌هاي شكمتان را از بين ببرد. 

در يك تحقيق، شش هفته تمرين متوالي تمرينات شكم هيچ تاثير قابل‌توجهي بر اندازه دور شكم شركت‌كننده‌ها نشان نداد. اما نگران نباشيد، تمرينات ديگري هستند كه مي‌توانند در اين زمينه كمكتان كنند. تمرينات هوازي مثل پياده‌روي، دويدن، شنا كردن و از اين قبيل، در تحقيقات مختلف تاثير شگرفي بر كاهش سايز دور شكم داشته‌اند.

يك تحقيق ديگر نشان داده است كه اين تمرينات از اضافه كردن مجدد چربي در اين نواحي بعد از كاهش وزن نيز جلوگيري مي‌كند، اين يعني ورزش كردن در زمان حفظ وزن سالم هم اهميت زيادي دارد. ورزش به كاهش التهابات بدن، سطح قندخون و ساير مشكلات و اختلالات متابوليك بدن كه با چاقي ناحيه مركزي بدن در ارتباط است، كمك مي‌كند.نكته آخر اينكه اگر سعي داريد چربي‌هاي شكمتان را از بين ببريد، ورزش يكي از بهترين روش‌هاست.

۶. چيزهايي كه در روز مي‌خوريد را ارزيابي كنيد.
تقريباً همه شما مي‌دانيد كه اينكه چه بخوريد خيلي مهم است. اما جالب است بدانيد كه اكثر افراد نمي‌دانند دقيقاً چه مي‌خورند. تصور مي‌كنند غذايي «پر پروتئين» و «كم كربوهيدرات» مي‌خورند اما معمولاًارزيابي درستي از آن ندارند. اگر براي مدتي، هرچند كوتاه، همه چيزهايي كه مي‌خوريد را يادداشت كنيد خيلي كمكتان خواهد كرد.

اين به آن معنا نيست كه مجبوريد تا آخر عمرتان هر چه مي‌خواهيد بخوريد را وزن كرده يا كالري‌هايش را بشماريد اما همين كه هر چند وقت يكبار اين كار را انجام دهيد كمكتان مي‌كند بفهميد در چه قسمت‌هايي از برنامه‌غذايي‌تان بايد تغيير ايجاد كنيد. اگر بخواهيد همانطور كه در بالا اشاره شد، پروتئين مصرفي‌تان را به اندازه مطلوب 25-30 درصد كالري‌هاي مصرفي‌تان بالا ببريد، اينكه فقط غذاهاي با پروتئين بالاتر بخوريد كافي نيست. براي اينكه بتوانيد به اين هدف برسيد، بايد اين غذاها و پروتئين آنها را اندازه‌گيري كنيد.